İslam medeniyeti, yeryüzünde mahzun kalmış gönülleri neşelendirmek ve geleceğin mimarı olacak masum dimağları cehalet karanlığından kurtarmak üzerine kurulu bir şefkat nizamıdır. Bu nizamın en kıymetli tezahürlerinden biri de, eğitim imkânlarından mahrum kalan fukara ve yetim çocukların eğitsel ihtiyaçlarını fıkhi ve ahlaki bir nezaketle ikmal etmektir (tamamlamaktır). Günümüzde “eğitim kiti dağıtımı” olarak adlandırılan bu kurumsal faaliyetler, esasen kadim vakıf kültürümüzün günümüze yansıyan birer şefkat köprüsüdür. Peki, eğitim kiti dağıtımı nedir, yetim bir çocuğun eğitimine hâmî olmanın fıkhi ve manevi boyutu nelerdir? İpekyolu olarak, bu mübarek faaliyetin insani ve İslami esaslarını sizler için derledik.

Eğitim Kiti Dağıtımı Nedir ve İçeriğinde Neler Bulunur?

Eğitim kiti dağıtımı; coğrafi çetinlikler veya maddi imkânsızlıklar nedeniyle okula gitmekte, eğitsel araç gereçlere ulaşmakta zorluk çeken çocukların temel ihtiyaçlarının bütüncül bir paket halinde karşılanması faaliyetidir.

Fıkhi literatürde birer sadakat nişanesi ve hasbi infak hükmünde olan bu setler, bir talebenin eğitim hayatını sekteye uğramadan sürdürebilmesi için gereken temel fenni ve fiziki unsurları ihtiva eder. Sıhhatli bir eğitim kiti şu temel bileşenlerden teşekkül eder:

• Eğitim Araç ve Gereçleri: Talebenin zihnindeki bilgileri satırlara dökebilmesi için okul çantası, defterler, kalemler ve sair kırtasiye malzemeleri,

• Bedeni İhtiyaçlar ve Kisve: Çocuğun okul iklimine başı dik ve huzurlu bir şekilde iştirak edebilmesi için bir çift alt-üst okul kıyafeti,

• Selâmetli Adımlar: Uzun okul yollarını sıhhatle yürüyebilmesi için mevsim şartlarına muvafık bir çift ayakkabı.

Yetimlerin Eğitimine ve Geleceğine Hâmî Olmanın Fazileti

Fahr-i Kâinat Efendimiz (s.a.v.) bir hadis-i şeriflerinde, mübarek iki parmağını yan yana getirerek; “Ben ve yetime hâmî olan kimse, cennette işte böyle yan yanayız” buyurmuştur. Bu nebevi müjde, cemiyetin en hassas emanetleri olan yetimlerin elinden tutmanın, hele ki onların ilim tahsil etmelerine vesile olmanın ecri ali (yüce) bir ibadet olduğunu bizlere beyan eder.

Özellikle Asya’nın ücra köylerinde, yetimlik ile fukaralık aynı anda yaşandığında, çocukların eğitim hakkı ne yazık ki en önce feda edilen unsur olmaktadır. Bir yetim çocuğun sırtına çantasını takmak, ayağına ayakkabısını giydirmek; sadece onun fiziki bir ihtiyacını görmek değil, ruhundaki mahzunluğu gidermek ve ona medeniyetimizin şefkat elini hissettirmektir. Kendini güvende ve sahipsiz olmadığını hisseden her bir çocuk, gelecekte ümmete ve insanlığa hayırlı birer halef olma yolunda ilk adımı atmış olur.

Asya Köylerinde Bir Eğitim Seferberliği: İpekyolu Deneyimi

Geçtiğimiz dönemde, Asya’nın mahreç ve ücra köylerinde yürütülen saha çalışmaları neticesinde; büyük çoğunluğu (%90 civarı) yetimlerden müteşekkil olan 1000’den fazla masum evladımıza ulaşılarak eğitim kiti dağıtımları gerçekleştirilmiştir.

Bu tarz geniş kapsamlı umumi hayır projelerinin kurumsal düzeyde icra edilmesi, toplumsal yapıda şu mühim inkişaflara (gelişmelere) vesile olur:

• Eğitimde Fırsat Eşitliği: Köy hayatının kısıtlı imkanları içinde sıkışmış çocukların, şehirlerdeki akranlarıyla aynı eğitsel donanıma sahip olması sağlanır.

• Çocuk İşçiliğinin Önüne Geçilmesi: Temel kıyafet ve kırtasiye yükü hafifleyen aileler, çocuklarını tarlalara veya ağır işlere göndermek yerine okul sıralarına yönlendirirler.

• Kapanmayan Amel Defterleri: Bu kitler vasıtasıyla ilim tahsil eden, okumayı söken, vatanına ve dinine hayırlı birer fert olan her bir yetimin amel defterine yazılan hasenat, o hayra vesile olan hâmîlerin de defterine öylece kaydedilir.

Nezaket ve Vakarla İyiliği Geleceğe Taşımak

Medeniyetimizin bizlere miras bıraktığı vakıf ahlakı; verilirken muhtacın izzet-i nefsinin incitilmemesini, sağ elin verdiğinden sol elin haberdar olmamasını iktiza eder (gerektirir). Bu sebeple yapılan her türlü eğitim yardımı, kurumsal bir ciddiyet, fıkhi bir hassasiyet ve insani bir vakarla hak sahiplerine teslim edilmelidir.

İpekyolu olarak bizler, tarihin derinliklerinden süzülüp gelen bu muazzam yardımlaşma ahlakını; propaganda ve ajitasyondan bütünüyle uzak durarak, ilmi doğrulardan taviz vermeyen bir vakarla Asya’dan Afrika’ya tüm mahzun gönüllere taşımayı en mukaddes vazifelerimizden biri addediyoruz.